वांगी पिकामध्ये येणाऱ्या प्रमुख समस्यांचे समाधान फक्त एका फवारणीसह मिळवा

शेतकरी बांधवांनो,  वांगी पिकामध्ये येणारा फुदका किटक त्यामुळे विषाणूजन्य आजारही त्यात येतात. या सोबतच वांग्याचे सर्वाधिक आर्थिक नुकसान करणाऱ्या किडीचे शीर्ष व फळ पोखरणारे आणि वांग्यांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान करणारे रोग जसे की पानावरील ठिपके रोग व फळ कुजणे यांवर नियंत्रण ठेवल्यास संरक्षण मिळेल तसेच पीक निरोगी राहील.

नियंत्रणावरील उपाय –

याच्या नियंत्रणासाठी, सोलोमोन (बीटा-साइफ्लुथ्रिन 08.49% + इमिडाक्लोप्रिड 19.81% ओडी) 80 मिली किंवा सुपरकिलर 25 (साइपरमेथ्रिन 25% ईसी) 80 मिली + धानुस्टीन (कार्बेन्डाजिम 50% डब्ल्यूपी) 120 ग्रॅम + नोवामैक्स 300 मिली + सिलिकोमैक्स 50 मिली प्रति एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्याच्या हिशोबाने फवारणी करावी. 

Share

कापूस पिकातून अधिक उत्पादन घेण्यासाठी आवश्यक फवारणी करा?

प्रिय शेतकरी बांधवांनो, कापूस पिकापासून चांगले उत्पादन घेण्यासाठी ही फवारणी अत्यंत आवश्यक आहे. कापसाचे पीक जेव्हा 100 ते 120 दिवसांचे झाल्यावर 00:00:50, 800 ग्रॅम + ट्राई डिसॉल्व मैक्स 200 ग्रॅम + बोरान 150 ग्रॅम प्रति एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्याच्या हिशोबाने फवारणी करावी. 

00:00:50 – यामध्ये पोटॅशियमचे प्रमाण जास्त असते. जे पाण्यात सहज विरघळते आणि ठिबक सिंचनासाठी वापरले जाऊ शकते.पर्णासंबंधीत असणाऱ्या फवारणीसाठी सर्वोत्तम मानले जाते. पोटॅशियमची योग्य उपलब्धता वनस्पती रोग प्रतिकारशक्ती आणि उत्पादकतेसाठी हे आवश्यक आहे. हे मजबूत कापसाचे वजन आणि गुणवत्ता वाढवते, ज्यातून उच्च प्रतीचा कापूस मिळतो. 

ट्राई डिसॉल्व मैक्स – हे एक जैव उत्तेजक आहे. यामध्ये जैविक कार्बन, पोटॅशियम, कॅल्शियम, इतर नैप्राकृतिक स्थिरक इत्यादी घटक आढळतात. हे कापसाची गुणवत्ता वाढवते आणि पिकाच्या निरोगी वाढीस प्रोत्साहन देते. तसेच विविध पोषक तत्वांचे प्रमाण वाढते.

बोरॉन – कापूस पिकाच्या विकासाच्या सर्व टप्प्यावर बोरॉनची आवश्यकता असते. परंतु विशेषतः डेंडूच्या वाढीदरम्यान बोरॉनची आवश्यकता असते. बोरॉन फुलांचे परागण, परागकण नळी तयार करणे आणि कापूस उत्पादनात मदत करते आणि रेशेची गुणवत्ता देखील वाढवते.

Share

वाटाणा पिकाचे बंपर उत्पादन देणाऱ्या सुधारित जाती आणि त्यांची वैशिष्ट्ये

वाटाणा हे रब्बी हंगामातील प्रमुख कडधान्य पीक आहे. वाटाणा पिकाच्या पेरणीसाठी सर्वोत्तम वेळ मध्य सप्टेंबर ते ऑक्टोबर पर्यंत आहे. वाटाण्याच्या दाण्यांचा वापर अनेक प्रकारे केला जातो, ज्यामध्ये त्याचे हिरवे कच्चे धान्य भाजीपाला आणि अन्नामध्ये वापरले जाते. याशिवाय धान्य वाळवून त्यापासून अनेक प्रकारचे खाद्यपदार्थ बनवतात.

  • जातीचे नाव –  गोल्डन जीएस – 10

  • ब्रँडचे नाव –  यूपीएल

  • शेंगांचे प्रकार – पेन्सिल-आकाराचे दाणे 

  • कापणीचा कालावधी – 70 ते 75 दिवस

  • बियांची संख्या (शेंगांमध्ये) – 8 ते 10 बिया 

  • तोडण्याची संख्या – 2 ते 3 वेळा

  • सरासरी उत्पादन – 9 ते 10 टन प्रति हेक्टर

  • सहिष्णुता – पावडर बुरशी

  • विशेष वैशिष्ट्ये – शेंगाच्या आतील बिया एकसारख्या आणि चवीला गोड असतात

  • जातीचे नाव – सुपर अर्केल

  • ब्रँडचे नाव – मालव 

  • कालावधी – 65 ते 70 दिवस

  • बियांची संख्या (शेंगांमध्ये) – 8 ते 10 बिया

  • सरासरी उत्पादन – हिरव्या शेंगांचे उत्पादन 4-5 टन/हेक्टर 

  • बिया – सुरकुत्या आणि अधिक गोड

  • जातीचे नाव – अर्केल

  • ब्रँडचे नाव – मालव 

  • कालावधी – 60 ते 70 दिवस

  • बियांची संख्या (शेंगांमध्ये) – 8 ते 10 बिया

  • सरासरी उत्पादन – हिरव्या शेंगांचे उत्पादन 4-5 टन/हेक्टर 

  • बिया – सुरकुत्या आणि अधिक गोड

Share

मिरची पिकामध्ये काळ्या थ्रिप्सची ओळख आणि नियंत्रणाचे उपाय

नुकसानीची लक्षणे :

प्रिय शेतकरी बांधवांनो, मिरची आणि शिमला मिर्चच्या  पिकामध्ये काळी थ्रिप्स ही घातक कीड बनली आहे. यापूर्वी हे  2015 मध्ये कर्नाटकातील बेंगळुरूमध्ये पहिल्यांदा दिसले होते. हे कीटक प्रथम पानाच्या खालच्या पृष्ठभागावरील रस शोषून घेतात आणि हळूहळू डहाळ्या, फुले आणि फळांवरही हल्ला करतात. फुलांच्या अवस्थेत फुलांवर परिणाम होतो आणि फळांचा विकास रोखतो. याला “फ्लॉवर थ्रीप्स” असेही म्हणतात. कारण फुलांच्या नुकसानामुळे, गंभीरपणे खराब झालेली पाने पिवळी पडतात आणि गळतात.

नियंत्रणाचे उपाय :

याच्या नियंत्रणासाठी, लार्गो (स्पिनेटोरम 11.7% एससी) 200 मिली + बवे कर्ब 250 ग्रॅम + नोवामैक्स 200 मिली + सिलिकोमैक्स 50 मिली, प्रति एकर दराने 150 ते 200 लिटर पाण्याच्या हिशोबाने फवारणी करावी.

Share

रोजगार मिळणे आता खूप सोपे होईल, फक्त हे महत्वाचे काम करा

वाढती बेरोजगारी रोखण्यासाठी केंद्र सरकारकडून अनेक प्रयत्न केले जात आहेत. युवकांना रोजगाराच्या संधी मिळाव्यात यासाठी एक विशेष योजना चालविली जात आहे, ज्याचे नाव ‘प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना’ आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश असा आहे की, युवकांना प्रशिक्षणाद्वारे स्वावलंबी बनवणे. तसेच हे देखील सांगा की, सरकारने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार आतापर्यंत 1 करोड 37 लाखांहून अधिक युवकांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. ज्याच्या आधारावरती 24 लाख 42 हजारांहून अधिक युवक रोजगार मिळवून आपला उदरनिर्वाह करत आहेत.

केंद्र सरकारची ही योजना देशातील सर्व राज्यांमध्ये चालविली जात आहे. या योजनेमध्ये युवकांना विविध क्षेत्रातील प्रशिक्षण दिले जाते. तसेच हे प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर सर्टिफिकेट दिले जाते. जिथे युवकांना सर्टिफिकेटच्या आधारावर संबंधित क्षेत्रात त्यांचा रोजगार सुरू करता येईल. केंद्र सरकारच्या या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराला सर्वप्रथम रजिस्ट्रेशन करावे लागेल.

अर्ज करण्याची प्रक्रिया जाणून घ्या. 

अर्ज करण्यासाठी, प्रधानमंत्री कौशल विकास योजना (PMKVY) च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या. येथे दिलेल्या Quick link वरती जाऊन skill India या ऑप्शनवर क्लिक करा. यानंतर, पर्यायामध्ये दिसणार्‍या ‘I want to Skill myself’ मध्ये अर्जदाराने संपूर्ण माहिती काळजीपूर्वक भरा. फॉर्म भरल्यानंतर सब्मिट करा. अशा प्रकारे रजिस्ट्रेशन पूर्ण होईल. हे सांगा की, या अधिकृत वेबसाईटवरही तुम्ही प्रशिक्षण केंद्राची माहिती मिळवू शकता.

स्रोत कृषि जागरण

कृषी आणि शेतकऱ्यांशी संबंधित फायदेशीर सरकारी योजनांशी संबंधित माहितीसाठी, ग्रामोफोनचे लेख दररोज वाचा आणि हा लेख खाली दिलेल्या बटनावर क्लिक करुन आपल्या मित्रांसोबत शेअर करायला विसरू नका.

Share

पिकांचे उत्पादन वाढवण्यासाठी पोटॅशियमचे महत्त्व

पोटॅशियम हे वनस्पतींच्या वाढीसाठी आणि विकासासाठी आवश्यक पोषक तत्व आहे. पोटॅशियम दुष्काळ, दंव आणि कीटक रोग इत्यादींपासून पिकांचे संरक्षण करण्यास मदत करते. ज्या पिकांना पोटॅशियमची पूर्ण मात्रा मिळते त्यांना ते तयार करण्यासाठी तुलनेने कमी पाणी लागते, अशा प्रकारे पोटॅशियमच्या वापरामुळे पिकाची पाणी वापर कार्यक्षमता सुधारते. पिकांची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी पोटॅशियम हा सर्वात महत्वाचा घटक आहे. पिकांमधील धान्याच्या विकासासाठी देखील हे खूप महत्वाचे आहे. पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेपासून पोटॅशियमची आवश्यकता असते. हे स्टेमच्या पूर्ण विकासास अनुमती देते जेणेकरून वनस्पती खाली पडणार नाही. पिकांच्या खालच्या पानांमध्ये काठावरुन पिवळे पडणे हे पोटॅशियमच्या कमतरतेचे लक्षण आहे, ही समस्या पोटॅशियमच्या वापराने येत नाही. पोटॅशियममुळे उत्पादनाचा दर्जा वाढतो, दाण्यांची चमक, फळांचा आकार, चव आणि रंगही पोटॅशियममुळे वाढतो, पिकाच्या गरजेनुसार जमीन तयार करताना पोटॅशचा वापर अत्यंत आवश्यक आहे. पिकांवर फवारणी म्हणून देखील वापरता येते, 00:00:50 5 ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात उपयोग केला जाऊ शकतो.

Share

भोपळा वर्गीय पिकांमध्ये मोज़ेक वायरसची लक्षणे आणि प्रतिबंध उपाय

भोपळा वर्गीय पिकांमध्ये मोजेक वायरसचा प्रसार हा माहू आणि यांत्रिक उपकरणांच्या माध्यमातून होतो. याची लक्षणे प्रामुख्याने पानांवर गडद हिरवे आणि पिवळे रंगाचे विकृत मिश्रित ठिपक्यांसारखी दिसू शकतात. यामुळे याची पाने बारीक होतात आणि सुरकुत्या पडतात आणि पानांचा आकार कमी होणे, पाने आकुंचन पावणे आणि कडा वळणे ही या रोगाची मुख्य लक्षणे आहेत.

👉🏻 जैविक नियंत्रणासाठी, ब्रिगेड बी 1 किग्रॅ प्रती एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

 👉🏻 माहुच्या नियंत्रणासाठी, एडमायर 14 ग्रॅम +  सिलिकोमैक्स 50 मिली प्रती एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

 👉🏻 2 दिवसांनंतर प्रिवेंटल बीव्ही 100 ग्रॅम प्रती एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

Share

खरीप कांदा पिकामध्ये लावणीच्या 40 ते 45 दिवसांच्या अवस्थेमध्ये पोषण व्यवस्थापन

शेतकरी बंधूंनो, कांदा पिकामध्ये रोपांच्या विकासाबरोबरच कंदाच्या विकासासाठी मुख्य पोषक घटकांबरोबरच सूक्ष्म पोषण तत्वांची देखील आवश्यक असतात. तसेच रोग, कीटक आणि रोगांविरुद्ध प्रतिकारशक्ती देखील वाढवते. जमिनीत या पोषक तत्वांच्या कमतरतेमुळे पिकावर त्याच्या कमतरतेची लक्षणे दिसू लागतात.

पोषक तत्वांचे व्यवस्थापन – कांदा पिकामध्ये रोपांच्या चांगल्या वाढीसह कंदाचा आकार वाढवण्यासाठी, यूरिया 30 किग्रॅ + एग्रोमिन (जिंक 5% + आयरन 2% + मैंगनीज 1% + बोरॉन 1% + कॉपर 0.5%) 5 किग्रॅ + कोरोमंडल जिंक सल्फेट 5 किग्रॅ प्रती एकर या दराने वापर करावा. 

Share

कोबी वर्गातील पिकामध्ये अल्टरनेरिया पानांवर ठिपके असणाऱ्या रोगाची लक्षणे आणि नियंत्रणावरील उपाय

अल्टरनेरिया पानांवर ठिपके असणारा हा फुलकोबी पिकांचा एक सामान्य रोग आहे “कोबी, फ्लॉवर, ब्रुसेल्स  स्प्राउट्स आणि ब्रोकोली” इत्यादि. या रोगाची लक्षणे सहसा जुन्या, खालच्या पानांवर दिसतात. यामुळे पिकांच्या देठावर व पानांवर लहान गडद रंगाचे ठिपके दिसतात. जे एकत्र येऊन वर्तुळाकार जखमा बनवतात. जखम पानाच्या दोन्ही बाजूंनी दिसतात आणि नेक्रोटिक जखम सहजपणे फुटतात. पानांव्यतिरिक्त, फ्लॉवर आणि ब्रोकोलीच्या फुलांवर देखील लक्षणे दिसतात.

नियंत्रणाचे उपाय –

👉🏻 जैविक नियंत्रणासाठी, मोनास-कर्ब 500 ग्रॅम + कॉम्बैट 500 ग्रॅम + सिलिकोमैक्स 50 मिली प्रति एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

 👉🏻 या रोगाच्या प्रतिबंधासाठी, बोनस (टेबुकोनाज़ोल 38.39% एससी) 240 मिली + सिलिकोमैक्स 50 मिली प्रति एकर या दराने 150 ते 200 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

Share

पिकांमध्ये रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर कमी कसा करावा?

👉🏻 फेरोमोन ट्रैप – फेरोमोन ट्रैपमध्य विविध प्रजातींच्या नर प्रौढ कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी कृत्रिम रबर ल्यूर (सेप्टा) वापरतात. यामध्ये एकाच प्रजातीच्या नरांना आकर्षित करण्यासाठी रसायनांचा समावेश केला जातो. आकर्षित झालेले नर पतंग ट्रैपमध्ये चिकटलेल्या प्लास्टिकच्या पिशवीत अडकून मरतात. सुरवंटांना रासायनिक विरहित मारण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे फेरोमोन ट्रैपचा वापर होय. 

👉🏻 जैविक किटकनाशके – जैविक कीटकनाशके विविध प्राकृतिक पदार्थांवर आधारित असतात. जे विविध प्रकारचे सूक्ष्म जीव, कीटक आणि सुरवंट नियंत्रित करते. यामध्ये काही कडुलिंब, बाभूळ, कोथिंबीर, दातुरा बिया आणि पाने, निलगिरी, लांटाना, तंबाखू आणि करंजची पाने समाविष्ट आहेत.

👉🏻 बर्ड पर्च – शेतीमध्ये पक्ष्यांना खूप महत्त्व असते. प्रत्येक पक्षी एका तासात 40 ते 50 सुरवंट खातो. पिकापासून “दीड ते दोन” फूट उंचीवर 8 ते 10 टी-आकाराच्या खुंट्यांसह शेतात लागवड करा.

👉🏻 ट्रैप पीक – ट्रैप पिकाला विशेष वास असतो त्यामुळे कीटक त्या पिकाकडे आकर्षित होतात. उदाहरणार्थ, सुईला असा गंध असतो की ते पाने खातात कीटक आणि पतंगांना आकर्षित करतात, ज्यामुळे कीटक सुईवर येतात आणि मुख्य पीक वाचते, यासाठी मुख्य पिकाच्या 12 ओळी आणि सुयाच्या 2 ओळी घाला.

👉🏻 लेडीबर्ड बीटल – हा एक फायदेशीर कीटक आहे. ते शेतकरी आणि पिकाचे मित्रही खातात. एक प्रौढ लेडीबग एका दिवसात शेकडो ऍफिड्स आणि त्यांच्या आयुष्यात हजारो मारू शकतो.

👉🏻 चिकट सापळा – कीटकांच्या प्रादुर्भावाची तक्रार करण्यासाठी, पिवळा चिपचिपे ट्रैप (येलो स्टिकी ट्रैप) आणि निळा चिपचिपे ट्रैप (ब्लू स्टिकी ट्रैप) 8 ते 10 या प्रती एकर दराने शेतामध्ये लावा. हे शोषक कीटक (माहु, थ्रिप्स, जैसिड, पांढरी माशी) दर्शवेल ज्याच्या आधारावर कीटकांच्या प्रादुर्भावापासून पीक वाचवण्यासाठी कीटकनाशकांचा वापर केला जाऊ शकतो.

Share